Regenboogpadwandel mee op ons spiritueel pad
Straal 1 · Rood · Lichaam & gezondheid

Bewust eten: met aandacht aan tafel

We eten drie keer per dag, maar hoe vaak proeven we echt? Bewust eten maakt van elke maaltijd een klein moment van aandacht.

1.05 · 3 min lezenartikel
Gezonde maaltijd met groenten, sportspullen en een fles water
✦ In één straal
  • Bewust eten betekent: met al je zintuigen en zonder afleiding eten.
  • Kauw langer, leg je bestek af tussen twee happen en merk op wanneer je verzadigd bent.
  • Dankbaarheid voor je eten is een eeuwenoude spirituele gewoonte in vele tradities.
  • Het is geen dieet: er zijn geen verboden, alleen aandacht.

In een boeddhistisch klooster wordt soms in volledige stilte gegeten. Elke hap is een oefening in aandacht: hoe ruikt het, hoe voelt het, wat smaak je echt? Je hoeft geen monnik te worden om daar iets van mee te nemen. Bewust eten, ook wel mindful eten genoemd, is gewoon meditatie met je vork in de hand.

Het is bovendien een mooie manier om je lichaam te respecteren: je luistert naar wat het nodig heeft, in plaats van op de automatische piloot te eten.

Wat is bewust eten?

Bewust eten betekent dat je met al je aandacht en al je zintuigen eet, zonder afleiding en zonder oordeel. Je merkt op wat je eet, hoe het smaakt en hoe je lichaam reageert. Je let op signalen van honger en verzadiging en je eet langzaam genoeg om die signalen ook echt te voelen.

Het is uitdrukkelijk geen dieet. Er zijn geen verboden producten en geen calorieën om te tellen. Je mag een stuk taart eten. Maar dan proef je het ook echt, in plaats van het weg te werken voor de televisie.

Waarom eten we zo vaak onbewust?

We eten achter de computer, in de auto, met een scherm in de hand of terwijl we al aan de volgende afspraak denken. Daardoor merken we nauwelijks wat we binnenkrijgen. Het gevolg: we eten sneller, vaak meer dan nodig, en toch voelen we ons niet echt gevoed. Ook emoties spelen mee: verveling, stress of verdriet kunnen aanvoelen als honger. Over stress en de relaxstand lees je meer in dit artikel.

Zeven manieren om bewuster te eten

  1. Eet zonder scherm Leg je telefoon weg en zet de televisie uit, al is het maar bij één maaltijd per dag.
  2. Kijk eerst, eet dan Neem een paar seconden om je bord te bekijken: kleuren, vormen, geur. Je spijsvertering begint al bij het zien en ruiken.
  3. Kauw langer Proef hoe de smaak verandert terwijl je kauwt. Het voelt eerst raar, daarna rustgevend.
  4. Leg je bestek neer tussen twee happen Een eenvoudige truc die je tempo meteen vertraagt.
  5. Check halverwege je honger Hoeveel honger heb je nog, op een schaal van 1 tot 10? Je mag stoppen voor je bord leeg is.
  6. Vraag jezelf af: honger of gevoel? Eet je omdat je lichaam voeding vraagt, of omdat je moe, verveeld of gespannen bent?
  7. Sluit af met dankbaarheid Voor het eten zelf, voor wie het kweekte en voor wie het klaarmaakte.

Dankbaarheid aan tafel: een oude traditie

Bijna alle religies kennen een vorm van dank voor het eten: het christelijke tafelgebed, de boeddhistische overweging van de vijf contemplaties, het Japanse ‘itadakimasu’ (‘ik ontvang nederig’) voor de maaltijd. Wat al die tradities delen, is het besef dat je eten niet vanzelfsprekend is. Er gingen zon, regen, aarde en mensenhanden aan vooraf.

Je hoeft niet religieus te zijn om dat besef te voelen. Een stil moment voor je eerste hap, of gewoon hardop ‘dank je wel’ tegen wie kookte, is al genoeg. Wie dankbaarheid breder wil oefenen, vindt inspiratie in Dankbaarheid oefenen: klein ritueel, groot effect.

Een eenvoudige oefening: de rozijn

Een klassieke oefening uit mindfulnesstrainingen gaat zo: neem één rozijn (of een stukje chocolade, een nootje). Bekijk hem alsof je nog nooit een rozijn zag. Voel hem tussen je vingers, ruik eraan, leg hem op je tong zonder te kauwen. Kauw dan heel langzaam en merk op wat er gebeurt. Een minuut voor één rozijn. Veel mensen zijn verbaasd hoeveel smaak er in zo’n klein ding zit.

Bewust eten en je brein

Wat je eet, heeft ook invloed op hoe je denkt en voelt. Vette vis, walnoten, groenten en pure chocolade zijn goed voor je hersenen. Meer daarover in Simpele manieren om je brein gezonder te maken.