Regenboogpadwandel mee op ons spiritueel pad
Straal 7 · Violet · Esoterische wijsheid

Wat is karma? De wet van oorzaak en gevolg

‘Dat is karma!’ zeggen we als iemand krijgt wat hij verdient. Maar karma is geen kosmisch strafregister. Het is iets veel hoopvollers.

7.06 · 3 min lezenartikel
Kringen in een stil meer rond een gevallen druppel
✦ In één straal
  • Karma (Sanskriet: ‘handeling’) is de wet dat elke daad gevolgen heeft.
  • In hindoeïsme en boeddhisme hangt karma samen met wedergeboorte en bevrijding.
  • In de westerse esoterie (Blavatsky, Steiner, Bailey) wordt karma een leer- en groeiproces.
  • Karma is geen fatalisme: je keuzes van vandaag vormen je morgen.

‘Dat is karma!’ roepen we als iemand die vals speelde zelf onderuitgaat. In de volksmond is karma een soort kosmische boekhouding: wie goed doet, krijgt goed terug, wie kwaad doet, wordt gestraft. Het oorspronkelijke begrip is genuanceerder, en ook hoopvoller. Op deze pagina vind je de achtergrond. Wie liever direct de bronnen leest, vindt die in Karma-citaten.

Karma betekent ‘handeling’

Het Sanskrietwoord karman betekent letterlijk ‘handeling’ of ‘daad’. Het idee dat elke handeling gevolgen heeft, die op de handelende persoon terugvallen, ontwikkelde zich in de oude Indiase geschriften, met name de Upanishaden. Het werd een kernbegrip in drie grote tradities: het hindoeïsme, het boeddhisme en het jaïnisme. Ook het Westen kent het principe: ‘wat een mens zaait, zal hij ook oogsten’, schrijft Paulus in de brief aan de Galaten.

Karma in het hindoeïsme

In het hindoeïsme is karma verbonden met samsara, de cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte. Je daden in dit leven bepalen mee de omstandigheden van een volgend leven. Het doel is uiteindelijk bevrijding (moksha) uit die cyclus. De Bhagavad Gita, ‘het lied van God’ dat ook Sathya Sai Baba centraal stelde, beschrijft karma yoga: handelen zonder gehechtheid aan het resultaat. Doe wat juist is, omdat het juist is, niet om er iets voor terug te krijgen.

Karma in het boeddhisme

De Boeddha legde de nadruk op de intentie achter een daad. ‘Intentie noem ik karma,’ wordt hem toegeschreven. Niet alleen wat je doet telt, maar waarom je het doet. Een gulle gift uit ijdelheid weegt anders dan een kleine gift uit mededogen. Ook in het boeddhisme hangt karma samen met wedergeboorte, maar het doel, nirwana, ligt in het loslaten van begeerte en onwetendheid.

Karma in de westerse esoterie

Via de Theosofische Vereniging van H.P. Blavatsky (opgericht in 1875) kwam het begrip karma in de westerse spiritualiteit terecht. Daar kreeg het een eigen kleur: karma werd vooral een leer- en groeiproces voor de ziel, over vele levens heen.

  • Rudolf Steiner schreef en sprak veel over karma en reïncarnatie. Voor hem was karma geen straf, maar een bron van hoop: ‘niets is tevergeefs, alles heeft zijn uitwerking in de toekomst’. Lees over Rudolf Steiner.
  • Helena Roerich benadrukte de vrije keuze: ‘Karma is slechts de voorwaarde tot keus.’ Lees over Helena Roerich.
  • Alice A. Bailey beschreef karma als een wet die, goed begrepen, eerder geluk dan pijn brengt, en stelde dat er ‘over het algemeen meer goed karma dan slecht’ is. Lees over Alice A. Bailey.

Drie misverstanden

‘Karma is straf.’

In geen van de grote tradities is karma een rechter die straft. Het is eerder een natuurwet, vergelijkbaar met zwaartekracht: oorzaak en gevolg. En de gevolgen bieden telkens een nieuwe kans om te leren.

‘Wie lijdt, heeft het verdiend.’

Dit is misschien het gevaarlijkste misverstand. Wie het lijden van anderen afdoet als ‘hun karma’, gebruikt een spirituele leer als excuus om niet te helpen. Vrijwel alle leraren zeggen het omgekeerde: mededogen en dienstbaarheid zijn het antwoord op lijden. ‘De grootste transformator van karma is dienstbaarheid,’ lees je bij de karma-citaten.

‘Karma is vastgelegd.’

Karma is geen lot. Je kunt je verleden niet veranderen, maar wel hoe je er vandaag op reageert. Elke keuze van nu is het zaad van morgen.

Wat heb je er vandaag aan?

Je hoeft niet in reïncarnatie te geloven om iets aan het idee van karma te hebben. In één leven al zie je hoe gewoontes zich opstapelen: wie vriendelijk is, krijgt vaak vriendelijkheid terug, wie wantrouwt, trekt wantrouwen aan. Karma uitnodigen in je dagelijks leven kan heel eenvoudig:

  1. Let op je intentie Vraag je voor een belangrijke keuze af: waarom doe ik dit eigenlijk?
  2. Doe één goede daad zonder dat iemand het weet Handelen zonder gehechtheid aan erkenning: karma yoga in het klein.
  3. Vergeef, ook jezelf ‘Uit het vergeven van uzelf komt karmische vereffening voort,’ staat in de wijsheid van Ramala.
  4. Herstel wat je kunt herstellen Een excuus, een teruggave, een gesprek. Zie ook Eerlijk communiceren in je relatie.