- Zelfliefde = jezelf met dezelfde vriendelijkheid behandelen als een goede vriend.
- Het is iets anders dan narcisme: wie zichzelf aanvaardt, heeft minder bevestiging nodig.
- Zelfcompassie bestaat uit vriendelijkheid, gedeelde menselijkheid en mindfulness.
- Grenzen stellen, goed voor je lichaam zorgen en je innerlijke criticus temmen zijn concrete stappen.
‘Heb jezelf lief’ klinkt als een tegeltjeswijsheid. Toch is het een van de lastigste opdrachten die er bestaan. Veel mensen zijn hun eigen strengste rechter: ze zien elke fout, elke kilo, elke mislukte poging. Zelfliefde gaat niet over jezelf geweldig vinden. Het gaat over jezelf behandelen zoals je een goede vriend zou behandelen: eerlijk, maar met warmte.
Zelfliefde is geen egoïsme
Een veelgehoorde angst: wie zichzelf liefheeft, wordt zelfingenomen. Het tegendeel is waar. Mensen met een gezonde zelfliefde hebben minder bevestiging van anderen nodig. Ze hoeven niet te pronken, niet te liegen om indruk te maken (zie ook waarom mannen liegen) en niet altijd gelijk te krijgen. Narcisme is juist vaak een harnas rond een gebrek aan echte zelfwaardering.
Spiritueel bekeken is zelfliefde ook logisch. Als je gelooft dat in elk wezen iets van het goddelijke leeft, dan geldt dat ook voor jou. ‘Heb uw naaste lief als uzelf’ veronderstelt dat je jezelf ook liefhebt.
Zelfcompassie: drie bouwstenen
De Amerikaanse psychologe Kristin Neff deed veel onderzoek naar zelfcompassie en onderscheidt drie onderdelen:
- Vriendelijkheid voor jezelf in plaats van harde zelfkritiek wanneer iets misloopt.
- Gedeelde menselijkheid: beseffen dat iedereen faalt en lijdt. Je bent niet de enige.
- Mindfulness: je pijn opmerken zonder hem weg te duwen en zonder erin te verdrinken.
Onderzoek koppelt zelfcompassie aan minder angst en somberheid en aan meer veerkracht. Het is ook een sleutel tot meer zelfvertrouwen.
Zeven manieren om zelfliefde te oefenen
- Luister naar je innerlijke stem Hoe praat je tegen jezelf als iets misgaat? Schrijf de zinnen eens op. Zou je ze tegen een vriend zeggen?
- Herformuleer, niet ontken Van ‘ik ben zo dom’ naar ‘dat ging mis, en ik kan ervan leren’. Je hoeft het niet mooier te maken dan het is, alleen eerlijker.
- Leg een hand op je hart Een eenvoudige zelfcompassie-oefening: in een moeilijk moment je hand op je borst leggen en zeggen ‘dit is moeilijk, en ik mag hier zacht voor mezelf zijn’. Het voelt eerst raar. Het werkt verrassend goed.
- Zorg voor je lichaam Slaap, beweging en voeding zijn geen beloningen voor als je het verdiend hebt. Ze zijn de basis. Lees ook Respecteer je lichaam.
- Stel grenzen ‘Nee’ zeggen tegen wat je uitput, is ‘ja’ zeggen tegen jezelf. Begin klein.
- Vier wat goed gaat Noteer elke avond één ding dat je goed deed, hoe klein ook. Combineer het met dankbaarheid.
- Omring je met mensen die je goeddoen Zelfliefde groeit makkelijker in de buurt van mensen die je niet voortdurend kleineren.
Zelfliefde in relaties
Wie zichzelf niet graag ziet, zoekt die liefde vaak bij een ander, en verwacht daarmee te veel. Een partner kan je aanvullen, maar niet de leegte vullen die je zelf voelt. Omgekeerd straalt iemand die zichzelf aanvaardt rust uit. Dat maakt intimiteit ook dieper en speelser, zoals je leest in Hoe spirituele ontplooiing je seksleven ook kan verbeteren.
Een stenen geheugensteuntje
In de spiritualiteit wordt rozenkwarts de steen van de liefde genoemd: zacht, roze, ‘voor het hart’. Of een steen echt iets doet, is een kwestie van geloof (lees De rol van edelstenen in de moderne spiritualiteit). Maar als symbool kan een steentje op je bureau of aan een ketting je herinneren aan je voornemen: vandaag ben ik wat milder voor mezelf.
