Regenboogpadwandel mee op ons spiritueel pad
Straal 1 · Rood · Lichaam & gezondheid

Goed slapen: rust voor lichaam en ziel

Elke nacht laat je de dag los, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Tenminste: als je je lichaam de kans geeft.

1.02 · 3 min lezenartikel
Vrouw slaapt ontspannen in een wit bed
✦ In één straal
  • Volwassenen hebben meestal 7 tot 9 uur slaap nodig, met vaste bed- en opstaantijden.
  • Schermen, cafeïne laat op de dag en alcohol verstoren je slaap meer dan je denkt.
  • Een rustig avondritueel (licht dimmen, ademen, dankbaarheid) is een kleine meditatie.
  • Blijf je weken slecht slapen, praat er dan over met je huisarts.

In bijna elke spirituele traditie is de nacht een bijzondere tijd. In de Bijbel spreekt God tot mensen in dromen, Tibetaanse boeddhisten beoefenen droomyoga en in de antroposofie van Rudolf Steiner trekt de ziel zich elke nacht terug in de geestelijke wereld. Maar je hoeft niets van dat alles te geloven om te zien wat slaap met je doet: na een goede nacht ben je milder, geduldiger en helderder. Na een slechte nacht lukt zelfs vijf minuten mediteren nauwelijks.

Slaap is dus geen verloren tijd naast je spirituele leven. Het is er de stille basis van, net zoals we schrijven in Respecteer je lichaam, ook dat is spiritualiteit.

Hoeveel slaap heb je nodig?

De meeste volwassenen hebben 7 tot 9 uur slaap per nacht nodig, tieners nog wat meer. Belangrijker dan het exacte getal is hoe je je overdag voelt. Word je zonder wekker wakker en ben je de hele dag redelijk fris? Dan zit je goed. Heb je elke middag een dip, val je in de zetel in slaap of heb je drie koffies nodig om op gang te komen? Dan is je slaap waarschijnlijk te kort of te onrustig.

Ook regelmaat telt. Je lichaam werkt met een biologische klok die het liefst elke dag rond hetzelfde uur gaat slapen en wakker wordt, ook in het weekend. Wie op zaterdag drie uur uitslaapt, bezorgt zichzelf een soort minijetlag.

Wat houdt je wakker?

  • Licht van schermen. Blauw licht remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Nog belangrijker: wat je op dat scherm leest, houdt je hoofd actief. Lees ook Digitale detox: minder scherm, meer rust.
  • Cafeïne na de middag. Cafeïne blijft urenlang in je bloed. Drink je koffie na 15 uur, dan kan dat je diepe slaap verstoren, ook als je wel in slaap valt. Over koffie en bewuste keuzes lees je meer in dit artikel.
  • Alcohol. Een glas wijn helpt misschien om in te slapen, maar maakt de tweede helft van de nacht onrustiger.
  • Piekeren. Je hoofd gebruikt de stilte van de nacht graag om alles nog eens te overlopen. Juist daar helpen een avondritueel en een schrijfmoment.
  • Een te warme slaapkamer. Rond de 16 à 18 graden slaap je het best.

Een avondritueel als kleine meditatie

Een ritueel hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het is gewoon een vaste volgorde van rustige handelingen die je lichaam vertelt: de dag is voorbij. Een voorbeeld:

  1. Dim het licht Een uur voor het slapengaan doe je de felle lampen uit. Kaarslicht of een zacht lampje volstaat.
  2. Leg je telefoon weg Het liefst buiten de slaapkamer, met een gewone wekker naast je bed.
  3. Schrijf je hoofd leeg Noteer wat je morgen moet doen en drie dingen waarvoor je vandaag dankbaar bent. Meer daarover in Dankbaarheid oefenen en Journaling.
  4. Adem langzaam uit Een paar minuten de 4-7-8-ademhaling of gewoon langer uitademen dan inademen. Wil je meeademen met een cirkel? Probeer de ademcirkel.
  5. Scan je lichaam In bed ga je met je aandacht van je tenen naar je kruin en laat je elk lichaamsdeel bewust los.

En als je ’s nachts wakker ligt?

Iedereen ligt weleens wakker. Kijk dan niet op de klok, want rekenen (‘nog maar vier uur…’) maakt je alleen maar onrustiger. Lig je na een twintigtal minuten nog steeds klaarwakker, sta dan even op, ga in een andere ruimte iets rustigs doen bij gedempt licht en kruip pas terug in bed als je slaperig bent. Zo blijft je bed verbonden met slapen in plaats van met piekeren.

Veel spirituele mensen gebruiken zo’n wakker moment ook bewust: als een kort gebed, een stille meditatie of gewoon luisteren naar de nacht. Zonder doel, zonder te willen slapen. Vaak komt de slaap dan vanzelf terug.

Dromen als spiegel

Dromen zijn geen orakels, maar wel een interessante spiegel van wat je overdag bezighoudt. Leg een notitieboekje naast je bed en schrijf bij het wakker worden meteen op wat je je herinnert, ook al zijn het maar flarden. Na een paar weken zie je soms patronen: thema’s, mensen of gevoelens die terugkomen. Dat zegt niets over de toekomst, maar vaak wel iets over je binnenwereld.